Van een negatief team naar een constructief samenwerkend team
Het begint vaak met kleine dingen:
“Ze is weer te laat.”
“Het is te veel en te onduidelijk wat er van ons verwacht wordt. We doen maar wat.”
“Hans heeft opnieuw fouten gemaakt, wij lossen het wel weer op.”
Losse opmerkingen? Misschien. Of het zijn signalen van negatieve patronen in een team. Patronen die langzaam inslijten en de samenwerking onder druk zetten.
Ik heb vijf aandachtspunten benoemd, gebaseerd op wat ik in teams steeds opnieuw tegenkom. Ter inspiratie voor iedereen zich hierin herkent en die regelmatig samenwerkt of negatieve patronen in een team ziet gebeuren.
Wanneer wordt samenwerken ingewikkeld?
Negatieve patronen in een team ontstaan niet omdat mensen hun werk niet goed willen doen. Ze ontstaan vaak wanneer er iets verandert:
- teams worden samengevoegd
- rollen of processen verschuiven
- collega’s vertrekken, anderen komen erbij
- verwachtingen blijven onduidelijk
- er wordt onderling onduidelijk of stroef gecommuniceerd
Wat volgt is een gevoel van onzekerheid. En onzekerheid zoekt een uitweg: mopperen, terugtrekken, irritatie, groepsvorming. Niet fraai, wel menselijk.
————————— Lees ook: ———————————
Veiligheid en vertrouwen in het team; hoe kun je dit ontwikkelen?
——————————————————————————
Hoe herken je negatieve patronen in een team?
Teamleden voelen dit meestal haarfijn aan. De sfeer klopt niet meer.
Je ziet het bijvoorbeeld hieraan:
- gesprekken gaan vaker over elkaar dan dat teamleden met elkaar praten
- kleine situaties worden grote discussies
- sommige teamleden bepalen de toon, anderen haken af
- spanningen blijven onuitgesproken
- eigenaarschap verdwijnt langzaam
- prestaties en energie nemen af
Hoe langer dit duurt, hoe normaler het wordt. En precies dat maakt patronen zo hardnekkig.
Wat doen deze patronen met mensen?
In teams met negatieve patronen en een slechte werksfeer zijn mensen vaak op hun hoede. Ze voelen zich minder veilig, houden zich in of schieten juist sneller in de verdediging.
Het werk kost meer energie dan het oplevert. Samenwerken wordt iets wat je doet omdat het moet, niet omdat het helpt. En het liefst gaan teamleden andere teamleden uit de weg.
En dat terwijl bijna iedereen zijn werk juist graag goed wil doen. Het heeft vaak een flinke impact op de mensen. Ze ervaren meer spanning en hun prestaties gaan achteruit.
5 aandachtspunten voor het doorbreken van negatieve patronen in een team
Ik geef je geen stappenplan. Wel vijf aandachtspunten waar beweging kan ontstaan voor het creëren van een constructief samenwerkend team.
#1. Sta stil bij omgangsvormen
Hoe ga je met elkaar om, vooral als het schuurt?
In veel teams is het eigen gelijk belangrijker geworden dan begrijpen wat er bij de ander speelt. Gedoe ontstaat niet door meningsverschillen, maar door hoe ermee wordt omgegaan. Met een gevoel van onveiligheid en onzekerheid als gevolg.
Samen onderzoeken wanneer het misloopt en wat er dan gebeurt, opent vaak al iets. Maak afspraken hoe je met elkaar om wilt gaan, met elkaar in gesprek wilt gaan en wat je als team niet wilt (bijvoorbeeld roddelen).
#2. Maak eigenaarschap klein en concreet
Eigenaarschap hoeft geen groot woord te zijn.
Het begint bij verantwoordelijkheid nemen voor (de gevolgen van) je eigen gedrag en voor wat jij bijdraagt aan het geheel. Niet alles zelf oplossen. Wel zeggen wat van jou is en wat niet en hierin je grenzen goed bewaken.
————————— Lees ook: ———————————
Hoeveel aapjes zitten er op jouw schouder? Over verantwoordelijk voelen en hebben
——————————————————————————
Hoe is het met het eigenaarschap in jouw team?
#3. Creëer duidelijkheid
Onduidelijkheid is een stille veroorzaker van negatieve patronen in een team.
Wie doet wat? Wanneer? En wie is waarvoor verantwoordelijk?
Als dat niet helder is, ontstaan er discussies, onderlinge irritaties en misverstanden. Duidelijkheid geeft rust en ruimte om beter samen te werken.
#4. Blijf met elkaar afstemmen
Teams veranderen voortdurend. Nieuwe situaties vragen steeds opnieuw om afstemming.
Kunnen jullie dat gesprek voeren? Met ruimte voor verschillen, zonder meteen in verdediging te schieten?
Dat is vaak ongemakkelijk, maar o zo waardevol.
————————— Lees ook: ———————————
——————————————————————————
Hoe gaat dat in jullie team?
#5. Benoem wat niet wordt gezegd
In teams met negatieve patronen speelt vaak meer dan wat er hardop wordt uitgesproken.
Spanning wordt ingeslikt, irritatie verpakt als grapje, twijfels blijven onder tafel. Dat lijkt veilig, maar het voedt het patroon juist. Dan worden het ‘olifanten in de kamer’; issues die onuitgesproken zijn en een negatieve invloed op de samenwerking en op de sfeer hebben.
Beweging ontstaat wanneer er woorden komen voor wat voelbaar is, zonder te beschuldigen. Niet alles hoeft benoemd te worden, maar wel de zaken die de onderlinge relaties tussen de teamleden slechter maken.
Dat vraagt moed. Tegelijkertijd is het ook een waardevol aandachtspunt om de negatieve patronen in een team te veranderen in een constructieve samenwerking.
Tot slot; negatieve patronen in een team omzetten in fijn samenwerken
In mijn werk met teams zie ik hoe snel negatieve patronen kunnen ontstaan. Ik weet echter uit ervaring dat het mogelijk is om ze ook weer te doorbreken. Niet door harder te werken of elkaar te corrigeren, maar door andere gesprekken te voeren en samen verantwoordelijkheid te nemen voor de samenwerking.
Negatieve patronen in een team doorbreken vraagt aandacht en moed. Het levert echter wel meer rust, helderheid en werkplezier op.
Voor wie liever concreet werkt: in mijn teambegeleiding vertaal ik dit soort patronen naar heldere afspraken en werkbare stappen.
Succes!
Denk je dat iemand anders baat heeft bij deze column over het leegmaken van een te vol hoofd voor meer rust en zelfvertrouwen? Dan zou ik het fijn vinden als je de link doorstuurt.
Nog even dit…
Wil je de negatieve patronen in jouw team doorbreken? En kun je wel wat hulp gebruiken?
Wil je dat zelf leren doen als leidinggevende? Of wil je met het gehele team aan de slag onder professionele begeleiding? Je bent van hart welkom om contact met me op te nemen voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.
Was deze column interessant voor je?
Meld je dan ook aan en ontvang regelmatig gratis praktische tips en inspirerende inzichten voor je persoonlijke ontwikkeling en professionele groei naar meer plezier, zelfvertrouwen en succes in je werk.
Al meer dan 4.500 lezers gingen je voor!
Je ontvangt geen 'spam'. Je kunt je op ieder moment afmelden en je e-mailadres wordt niet aan derden gegeven.
